© 2017-2018 TEI of Athens. Proudly created with wix.com by S C Boyatzis

Ιστορικό της εξέλιξης του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης

 

Το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης (ΣΑΕΤ) σήμερα ανήκει στη Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, το οποίο αποτελεί προϊόν μετεξέλιξης και συνένωσης των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά βάσει του Νόμου 4521/2018.

 

Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1985 στην Σχολή Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών του Τ.Ε.Ι. Αθήνας σύμφωνα με τον  Ν.1404/1983. Το γεγονός αυτό χαιρετίστηκε ως μια σημαντική εξέλιξη στην μελέτη και προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της χώρας μας. Το Τμήμα δέχθηκε τους πρώτους φοιτητές τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου και σήμερα (2018) βρίσκεται στον 33ο χρόνο της λειτουργίας του.

Στην ίδρυση του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης καθώς και στην αρχική διαμόρφωση του Προγράμματος Σπουδών και των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών του, συνέβαλαν πτυχιούχοι συντηρητές που προσέφεραν την εμπειρία σπουδών τους στο εξωτερικό, πτυχιούχοι συντηρητές της αρχαιολογικής υπηρεσίας που έφεραν την εμπειρία της ελληνικής πραγματικότητας, πτυχιούχοι και διδάκτορες των θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών με ιδιαίτερη απασχόληση στην μελέτη και έρευνα των αρχαιολογικών αντικειμένων και έργων τέχνης, αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες υψηλού επιπέδου, και στη συνέχεια, το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό με το οποίο στελεχώθηκε το Τμήμα στην πρώτη φάση λειτουργίας του.

Έκτοτε, το Πρόγραμμα Σπουδών έχει αναθεωρηθεί και βελτιωθεί αρκετές φορές, με τελευταία σημαντική τροποποίηση το 2011 (αρ. έγκρισης 9618/17-07-2009, βελτίωση 5281/20-05-11,βελτίωση 14,15-06-16).Το σημερινό πρόγραμμα σπουδών καλλιεργεί τη γνώση, επιδιώκει την ανάπτυξη δεξιοτήτων και παρέχει εκπαίδευση σε γνωστικά πεδία όπως, των θετικών επιστημών, των ανθρωπιστικών και καλλιτεχνικών  σπουδών και της εφαρμοσμένης επιστήμης της συντήρησης.

Οι απόφοιτοί του τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, των οποίων ο αριθμός μέχρι σήμερα ξεπερνά τους 1150,  είναι καταξιωμένοι επαγγελματίες στην αγορά εργασίας, με επαγγελματικά δικαιώματα ήδη από το 1989 (ΦΕΚ 169/16-6-1989) και ασκούν το επάγγελμα του συντηρητή μετά από απόκτηση άδειας για την εκπόνηση μελέτης, την ανάληψη και την επίβλεψη έργου συντήρησης και τη λειτουργία εργαστηρίων για τη συντήρηση αρχαιοτήτων και έργων τέχνης (νόμος 2557/24-12-97 και  νόμος 4152 107Α/9-5-2013).

Η εκπαίδευση ολοκληρώνεται με την εκπόνηση Πτυχιακής Εργασίας καθώς και Πρακτικής Άσκησης.

Σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης του συντηρητή δίνεται μεγάλη έμφαση στην απόκτηση δεξιοτήτων χωρίς, όμως, να παραμερίζεται η ανάγκη να αναπτυχθεί και να οξυνθεί η ικανότητα κατανόησης των επιστημονικών, τεχνικών, ιστορικών και αισθητικών παραμέτρων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο το Τμήμα έχει να δείξει πολλαπλό έργο:

  • Έχουν αποφοιτήσει ως τώρα περισσότεροι από 1200 πτυχιούχοι Συντηρητές, ενώ σημαντικό ποσοστό έχουν περατώσει ή συνεχίζουν μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.

  • Μεγάλος αριθμός πτυχιούχων εργάζεται σε μόνιμες θέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και πολύ περισσότεροι απασχολούνται με μη μόνιμη σχέση εργασίας στον ίδιο φορέα. Ο αριθμός των τελευταίων κυμαίνεται κατά εποχή.

  • Το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης συνεργάζεται με πολιτισμικούς οργανισμούς και φορείς δημόσιους και ιδιωτικούς καθώς επίσης και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

  • Σημαντικότατη είναι η δραστηριότητα του Τμήματος στο πλαίσιο εθνικών και διεθνών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από την Γ.Γ.Ε.Τ. (Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας) και την Ευρωπαϊκή Ένωση, στα οποία είχε την επιστημονική ευθύνη, και τα οποία εκπονήθηκαν σε συνεργασία με άλλα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Ιδρύματα της ημεδαπής και αλλοδαπής.

  • Συμμετέχει ενεργά σε Ευρωπαϊκά προγράμματα ανταλλαγής σπουδαστών και εκπαιδευτικών ERASMUS/ERASMUS+.

  • Σημαντική επίσης είναι η δραστηριοποίηση των Εργαστηρίων του Τμήματος στον τομέα της παροχής υπηρεσιών σε δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς.

  • Τα τελευταία χρόνια το Τμήμα συμπράττει με τα Τμήματα Ιστορίας – Αρχαιολογίας και Γεωλογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για την υλοποίηση Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών, και συνεισφέρει σημαντικά στα Μεταπτυχιακά Προγράμματα του Αριστοτελείου Παν/μίου, του Παν/μίου Πελοποννήσου και του Παν/μίου Αιγαίου.

  • Το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης έχει Εξωτερική Αξιολόγηση από την Α.ΔΙ.Π.  το έτος 2011.

  • Επίσης  έχει συντάξει και καταθέσει στην Μ.Ο.ΔΙ.Π. ,  Εσωτερικές αξιολογήσεις για τα Ακαδ, .Έτη : 2009-2010, 2013-2014 , 2014-2015,& 2015-2016

  • Το έτος  2016   το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης επιλέχτηκε και συμμετείχε με επιτυχία στην  Εξωτερική αξιολόγηση του Ιδρύματος.  

   

              

   Η στελέχωση του Τμήματος σήμερα φαίνεται στον παρακάτω πίνακα​

   ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Σ.Α.Ε.Τ.                                               

   ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

         ΜΟΝΙΜΟ Ε.Π.: 21

         ΕΚΤΑΚΤΟ Ε.Π.: [Ανάλογα με τις ανάγκες]

   ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ: 3

   ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ (ΕΔΙΠ): 1

   ΕΙΔΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ (ΕΤΕΠ)                     

   ΣΥΝΟΛΟ: 26

ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΉ ΥΠΟΔΟΜΗ

Το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης διαθέτει σημαντική υλικοτεχνική υποδομή για τη υλοποίηση του, εξ ορισμού, σύνθετου εκπαιδευτικού του έργου. Η Υποδομή αυτή αφορά είτε σε βασικές αναλυτικές συσκευές για την εξέταση των υλικών και τη μελέτη των φαινομένων φθοράς, είτε σε εξειδικευμένο εξοπλισμό για τη συντήρηση των έργων, είτε, τέλος, συστήματα Η/Υ και λογισμικό για τη διαχείριση πληροφοριών και την εν γένει υποστήριξη του έργου της μελέτης και προστασίας της μνημειακής κληρονομιάς.

Το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του ΤΕΙ Αθήνας, διαθέτει μεταξύ άλλων τον παρακάτω εξοπλισμό:

1. Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης (JEOL JSM-5310) με Στοιχειακό Αναλυτή (EDAX) (OXFORD LINK ISIS L310), και το σχετικό εξοπλισμό προετοιμασίας δειγμάτων (επιγραφίτωση και επιμετάλωση με κράματα παλαδίου-χρυσού)

2. Σύστημα μέτρησης αντοχής υλικών σε εφελκυσμό (ΙΝSTRON)

3. Υγρό Χρωματογράφο υψηλής απόδοσης (HPLC- GBC) με ανιχνευτή ορατού υπεριώδους και φθορισμού και με θερμοστάτη στηλών & παρελκόμενα.

4. Αέριο Χρωματογράφο (GC -Perkin Elmer) & παρελκόμενα.

5. Συσκευή Φασματοσκοπίας υπερύθρου με μετασχηματισμό Fourier (FTIR- Perkin Elmer ) εξοπλισμένο με μικρόσκόπιο IR (Perkin Elmer, AutoImage), εξάρτημα ATR, εξωτερικής ανάκλασης, diamond cell, 

6. Φορητό σύστημα συνδυασμένης ανάλυσης περιθλασιμετρίας και φθορισμού ακτίνων - Χ (XRD/XRF).

7. Λυοφιλιωτή με θάλαμο μήκους 2 μ. και διαμέτρου 0.5 μ.

8. Κλιματικό θάλαμο γήρανσης με δυνατότητα σταθερών ή επαναλαμβανόμενων κύκλων μεταβολής, θερμοκρασίας, υγρασίας, και υπεριώδους ακτινοβολίας.

9. Κλιματικό θάλαμο φωτογήρανσης στην υπεριώδη ακτινοβολία (ATLAS).

10. Σύστημα μέτρησης πορώδους υλικών (ποροσίμετρο υδραργύρου)

11. Ενδοσκόπιο

12. Φασματοφωτόμετρο UV/Vis (GBC).

13. Μεταλλογραφικά πολωτικά μικροσκόπια ανακλώμενου και διερχόμενου φωτός.

14. Πολυφασματική κάμερα Musis HS.

15. Υπέρυθρη κάμερα ARTi Ψηφιακή.

16. Συσκευή Ηλεκτροφόρησης.

17. Ακτινογραφικό μηχάνημα.

18.  Χρωματόμετρο.

 

Διαθέτει επίσης και μικροεξοπλισμό όπως, στερεομικροσκόπια, οπτικά  μικροσκόπια  διερχομένου φωτός και οπτικά μεταλλογραφικά μικροσκόπια με ενσωματωμένο συστήματα φωτογράφησης, πυραντήρια, αντλίες κενού, κάδους υπερήχων, μικροφυγόκεντρους, αναδευτήρες Vortex, θερμαινόμενους μαγνητικούς αναδευτήρες, υγρασιόμετρα, αναλυτικούς ζυγούς, απαγωγούς εστίες, λάμπες υπεριώδους (UV), κλπ.